Το ιστολόγιο της Αγγελικής Π. Σούλη

Η καταγραφή των αναγνώσεων αυτών ξεκίνησε από την επιθυμία μου να μην ξεχασθούν ιδέες και συναισθήματα που κάποτε με είχαν συγκινήσει.
Γράφοντας συνειδητοποίησα ότι ο χρόνος που αφιέρωνα στην ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση του έργου, μου χάριζε ένα αίσθημα δημιουργίας.
Η επαγγελματική μου απασχόληση (φιλόλογος) μου έδωσε τα κίνητρα και τα μέσα για αυτές τις αναγνώσεις. Κι έτσι με συνεπήρε το ταξίδι της ανάγνωσης και της γραφής!
Κι ανοίχτηκε μπροστά μου ένας ολόκληρος κόσμος, σχεδόν ανεξερεύνητος,της δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής.
"Η ανάγνωση δεν μπορεί να είναι ούτε μία ούτε άπειρες" όπως τονίζει ο Ουμπέρτο Έκο, αφού η υποκειμενική ερμηνεία του γράφοντος πρέπει να δένει με τους περιορισμούς που θέτει το κείμενο.

Και μια διευκρίνιση:
Καμμιά ανάγνωση δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ίδιο το βιβλίο αλλά μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο ανάμεσα στον αναγνώστη και στο βιβλίο φωτίζοντας το, κάνοντας το πιο κατανοητό και καλλιεργώντας συγχρόνως τη φιλαναγνωσία.



Τρίτη, 15 Μαρτίου 2011

Βασίλειος Μαρκεζίνης: Μέρος Γ!


Ο ΝΕΟΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

Μια νέα αντίληψη περί πατριωτισμού άρχισε να αναδύεται στις ΗΠΑ κατά τη δεκαετία του 1980, όταν με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης οι ΗΠΑ παρέμειναν η μοναδική υπερδύναμη στον κόσμο. Αυτός ο αμερικάνικος εθνικισμός, μεσσιανικού τύπου, έφτασε στην κορύφωση του επί Μπους του νεότερου. Ο νέος αμερικάνικος εθνικισμός έκφραζε κυρίως τα συντηρητικά τμήματα της αμερικάνικης κοινωνίας αλλά είχε και υποστηρικτές από το δημοκρατικό χώρο και πίστευε ότι είχε ιερή αποστολή για την ανθρωπότητα να εξάγει στο εξωτερικό το αμερικάνικο πολίτευμα και τον πολιτισμό του, επειδή ήταν τα τελειότερα που εμφανίστηκαν επί γης. «Εμείς αποτελούμε το παράδειγμα για τον κόσμο, το οποίο πρέπει οι άλλοι να ακολουθήσουν» τονίζει ο πρόεδρος Ρήγκαν. Η στρατιωτική και τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ ήταν το μέσον που τη βοηθούσε να επιβάλλει τον μεσσιανικού τύπου εθνικισμό της διεξάγοντας υπερπόντιους πολέμους. Μάλιστα υπερηφανευόταν, στον καιρό της παγκόσμιας μονοκρατορίας της, ότι μπορούσε να διεξάγει συγχρόνως δυο και μισούς υπερπόντιους πολέμους.
Αυτό το νέο αμερικάνικο δόγμα φρόντισε να αποκτήσει και τους θεωρητικούς του, νεοσυντηρητικούς φιλοσόφους και ιστορικούς, που του παρείχαν ιδεολογική κάλυψη. Πρώτος ο Ίρβινγκ Κρίστολ παρουσίασε την ανάγκη μετάβασης των ΗΠΑ από έναν «παθητικό» εθνικισμό σ’ έναν «ενεργητικό», που έθετε ως καθήκον της Αμερικής τη διάδοση των ιδεών κι αξιών της στους «βαρβάρους»(2Ο βιβλίο, σ.398). Στη συνέχεια ο Φουκουγιάμα έγραψε το έργο το «Τέλος της Ιστορίας», εκμεταλλευόμενος την άποψη του Γερμανού φιλόσοφου του 19ου αιώνα Έγελου, ότι η ιστορία της ανθρώπινης σκέψης(ιδεολογίας) και κατά συνέπεια των ανθρωπίνων κοινωνιών δεν είναι απεριόριστη αλλά θα τερματιστεί κάποτε, όταν η ανθρώπινη κοινωνία θα έχει εκπληρώσει τις βαθύτερες και βασικότερες επιθυμίες της.

Κυριακή, 13 Μαρτίου 2011

Βασίλειος Μαρκεζίνης: Μέρος Β!


2.Οι ΣΤΟΧΟΙ της νέας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής πρέπει να  επικεντρωθούν στα εξής: Βαθμιαία ανεξαρτοποίηση μας από την πολιτική των ΗΠΑ  Είναι ευκαιρία λοιπόν αυτή τη χρονική στιγμή, που η κατάσταση στη διεθνή σκηνή είναι ρευστή και που οι ΗΠΑ στο εσωτερικό τους αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα και δεν μπορούν πλέον να παίξουν το ρόλο της μοναδικής υπερδύναμης στον κόσμο -που έπαιζαν λίγα χρόνια προηγουμένως- να αποστασιοποιηθούμε από την πολιτική των ΗΠΑ. Εξάλλου οι τελευταίοι υπερπόντιοι πόλεμοι που διεξήγαγε, την εξάντλησαν οικονομικά, στρατιωτικά, ηθικά. Επίσης έχοντας υπόψη ότι στα εθνικά μας θέματα δεν μας συμπαραστέκεται δεόντως (πΓΔΜ, Κυπριακό, Αιγαίο) είναι καιρός να απελευθερωθούμε από τα σύνδρομα της υποταγής, χωρίς αυτή η ανεξαρτοποίηση να σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν φιλικές σχέσεις μεταξύ μας. Παράδειγμα  η σημερινή Τουρκία, η οποία απαλλάχτηκε από τις αμερικάνικες αυταπάτες της βλέποντας τη διπροσωπία των ΗΠΑ, κι έκτοτε ακολουθεί μια πολιτική δίνοντας προτεραιότητα  στα  δικά της  εθνικά συμφέροντα και όχι των ΗΠΑ. 
Η σύσφιξη των σχέσεων μας και με τα νέα κέντρα ισχύος που αναδύονται παγκόσμια, Ρωσία, Κίνα, Ινδία. Την Κίνα την ενδιαφέρουν τα ελληνικά λιμάνια, μέσω των οποίων έχει πρόσβαση στην Ευρώπη. Ας αδράξουμε την ευκαιρία τώρα γιατί η Κίνα επικεντρώνει το ενδιαφέρον της, όλο και πιο έντονα, στην Αφρική, Ινδία. Λατινική Αμερική, θεωρώντας την Ευρώπη αδύναμη και διχασμένη. Όσον αφορά τη Ρωσία, να διαδραματίσουμε πιο ενεργό ρόλο στην ιδέα της ρωσο-ευρωπαϊκής συνεργασίας, έστω κι αν είμαστε μικρή χώρα. Να εκμεταλευτούμε τους κοινούς δεσμούς που είχαμε στο παρελθόν με την ορθόδοξη Ρωσία, να εξαλείψουμε τις αντιρωσικές φοβίες μας, που χαρακτήριζαν το παλιό ΝΑΤΟ κι έκφραζαν αντισοβιετικά κομμουνιστικά κατάλοιπα. Να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των Ρώσων με μια συνεπή εξωτερική πολιτική, που να δείχνει ότι δεν ακολουθούμε πειθήνια την αμερικάνικη πολιτική. Και η συμφωνία για τον αγωγό South Stream ήταν μια καλή αρχή προς αυτήν την κατεύθυνση, που δυστυχώς προς το παρόν έχει παγώσει.

Δευτέρα, 7 Μαρτίου 2011

Ο Βασίλειος Μαρκεζίνης μέσα από τα βιβλία του, "Επικοινωνιακή Διπλωματία και Διπλωματία Βάθους" και "Μια νέα εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα", εκδ. Α.Α.Λιβάνη, 2009 και 2010 αντίστοιχα Μέρος Α!

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 
Ο Βασίλειος Μαρκεζίνης (1944-) είναι γόνος οικογένειας από τη Σαντορίνη, η οποία για δέκα γενιές πρόσφερε στα γράμματα και στην πολιτική, αρχικά στη Βενετία κι αργότερα στην Ελλάδα. Το έργο του Β. Μαρκεζίνη είναι πολυδιάστατο και πολύ σημαντικό. Έχει διδάξει στις σπουδαιότερες Νομικές Σχολές της Ευρώπης και των ΗΠΑ και έχει πρωτοστατήσει στη δημιουργία του Συγκριτικού Δικαίου, ιδρύοντας  Ινστιτούτα Διεθνούς Δικαίου σε πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας και των ΗΠΑ. Έχει εκδώσει 37 βιβλία γύρω από το Δίκαιο, τη γεωπολιτική, την Τέχνη και την ψυχοβιογραφία , που έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Για το έργο αυτό έχει τιμηθεί από πανεπιστήμια κι Ακαδημίες της Ευρώπης κι Αμερικής. Η βασίλισσα της Αγγλίας, το 2005, του απένειμε τον τίτλο του «Sir» για τις υπηρεσίες του στις διεθνείς νομικές σχέσεις, ενώ οι πρόεδροι της Γερμανίας, Ιταλίας, Γαλλίας του απένειμαν ανώτατες διακρίσεις για το έργο του στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τη συμβολή του στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αυτή λοιπόν η διεθνώς αναγνωρισμένη προσωπικότητα που ζει κι εργάζεται στο εξωτερικό, στα ανωτέρω βιβλία του εκφράζει την αγωνία του, ως Έλληνας κι ως διανοούμενος για την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί η χώρα μας και καταθέτει τις προτάσεις του για την ελληνική εξωτερική πολιτική που πρέπει να ακολουθηθεί κατά τον 21ο αιώνα.
Προϋπόθεση για να προσεγγίσει ο μέσος αναγνώστης τα βιβλία αυτά είναι να λάβει υπόψη του ότι πρόκειται για συλλογή δοκιμίων κι άρθρων που πολλά απ’ αυτά έχουν δημοσιευτεί στον ελληνικό Τύπο.  Ο συγγραφέας στις εισαγωγές των βιβλίων του τονίζει ότι πρόκειται για συλλογές δοκιμίων-άρθρων, που εκφράζουν τον άνθρωπο Μαρκεζίνη, τον λόγιο, τον διανοούμενο κι όχι τον επιστήμονα του Διεθνούς Δικαίου, αν κι ο ίδιος αναγνωρίζει ότι η ενασχόληση του μ’ αυτό τον βοήθησε να εντρυφήσει στις Διεθνείς Σχέσεις. «Γράφω ως διανοούμενος, ελεύθερος κι ανεπηρέαστος από πολιτικές προτιμήσεις και  φιλοδοξίες».

Γεννήθηκα στο 1402, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, εκδ. εφημ.Βήμα,

Ο τρόπος διαμόρφωσης της νεοελληνικής εθνικής συνείδησης είναι το θέμα που απασχολεί το συγγραφέα του "Γεννήθηκα στο 1402". Ο  Παναγιώτης Κανελλόπουλος (1902-1986), πνευματική και πολιτική προσωπικότητα της σύγχρονης Ελλάδας (καθηγητής Κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών, ακαδημαϊκός, συγγραφέας αλλά και βουλευτής, υπουργός και δυο φορές πρωθυπουργός το1945 και το 1967) εκδίδει το 1957 το έργο του "Γεννήθηκα στα 1402". Το έργο αυτό έχοντας ως επίκεντρο τα τελευταία 51 χρόνια (1402-1453) της Βυζαντινής αυτοκρατορίας παρακολουθεί όλες τις αγωνιώδεις προσπάθειες της πολιτικής και πνευματικής ηγεσίας της εποχής εκείνης για το πώς μπορεί να διασωθεί η αυτοκρατορία από τους Οθωμανούς Τούρκους που τους απειλούσαν. Μέσα από τις προσπάθειες αυτές ξεπροβάλλει σιγά-σιγά -από ένα κύκλο διανοουμένων της Παλαιολόγειας Αναγέννησης- η επανασύνδεση του ελληνικού Γένους με την ελληνική αρχαιότητα και η απομάκρυνση τους από τη ρωμαϊκή κληρονομιά της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Οι λόγιοι της εποχής αυτοχαρακτηρίζονται με το όνομα Έλληνες, αποφεύγοντας το χαρακτηρισμό Ρωμιοί, που είχε επικρατήσει για χίλια σχεδόν χρόνια. «Έλληνες εσμέν, ων ηγείσθε και βασιλεύετε, ως η τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί»» αναφωνεί ο Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων σε επιστολή του προς τον αυτοκράτορα Μανουήλ Β! Παλαιολόγο (1391-1425). Η αφύπνιση της νεοελληνικής συνείδησης έχει ήδη ξεκινήσει!

Κυριακή, 6 Μαρτίου 2011

"Χιροσίμα αγάπη μου", κινηματογραφική ταινία του Alain Resnais, σενάριο Marguerite Duras


Κινηματογραφική ταινία του 1959, του Γάλλου σκηνοθέτη Αλαίν Ρεναί, σε σενάριο της  Γαλλίδας συγγραφέως  Μαργκερίτ Ντυράς. Μια ταινία του νέου γαλλικού κινηματογράφου,γνωστού ως "nouvelle vague", που παραμένει πάντα επίκαιρη και διαχρονική.
Η «Χιροσίμα, Αγάπη μου» είναι μια ταινία-δοκίμιο πάνω στη δύναμη της μνήμης ως όπλο ενάντια στο πέρασμα του χρόνου. Η μνήμη όμως μπορεί να προκαλεί αβάσταχτο πόνο, όταν μας πληγώνει για κάτι αγαπημένο που χάσαμε ή για κάτι φρικιαστικό που ζήσαμε. Γι αυτό έρχονται στιγμές που ο άνθρωπος θέλει να ξεχάσει τα γεγονότα της ζωής του που τον πονούν τόσο πολύ, για να μπορέσει να συνεχίσει να ζει. Απ’ τη άλλη όμως τη λησμονιά αυτών που κάποτε τον συγκλόνισαν τόσο την εκλαμβάνει  ως προδοσία, αυτών που αγάπησε τόσο πολύ ή αυτών που τον πλήγωσαν τόσο βαθιά, και δεν θέλει να ξεχάσει τελικά την ίδια τη ζωή του. Όμως όλα είναι ζήτημα χρόνου. Ο άνθρωπος γίνεται παρανάλωμα στο χρόνο!
      Μεγάλοι έρωτες, που νομίζει ο άνθρωπος ότι δεν θα ξεχάσει ποτέ, έρχεται καιρός που κάποτε λησμονιούνται! Πόλεμοι, φρικιαστικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας έρχεται κάποτε που ξεχνιούνται και τα τεκμήρια του καταντούν μουσειακά εκθέματα για να μη τα λησμονούν οι επερχόμενες γενιές! Αλλά η ζωντανή  μνήμη αυτών των ίδιων ανθρώπων που βίωσαν τα γεγονότα, μετά το θάνατο τους δεν υπάρχει πια. Και τα μουσειακά εκθέματα δεν είναι η ίδια η ζώσα μνήμη.
        Στην κινηματογραφική ταινία «Χιροσίμα, Αγάπη μου» συμπλέκονται δυο τραυματικές εμπειρίες, του έρωτα και του θανάτου, που σημάδεψαν τη μνήμη των ηρώων. Απ’ τη μια το βίαιο ξερίζωμα του πρώτου νεανικού έρωτα της  Γαλλίδας ηρωίδας του έργου για το νεαρό Γερμανό στρατιώτη, κατακτητή της πατρίδας της κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Απ’ την άλλη η καταστροφή της Χιροσίμας απ’ τη ρίψη της ατομικής βόμβας στον ίδιο πόλεμο, που σημάδεψε τη μνήμη του Ιάπωνα εραστή, τώρα, της ηρωίδας του έργου. Μήπως όμως κι ο καινούργιος έρωτας της Γαλλίδας δημοσιογράφου προς το Ιάπωνα αρχιτέκτονα-ξεναγό της στη μεταπολεμική Χιροσίμα θα ξεχαστεί, όπως οι προηγούμενες εμπειρίες τους; Η ανάγκη επιβίωσης κι ο χρόνος τα γιατρεύει όλα … γιατί ο άνθρωπος πρέπει να ζήσει!
     Πως όμως  μπορεί ο άνθρωπος να νικήσει το χρόνο και να περιγράψει τη συγκίνηση της ζώσας μνήμης αυτών  που έζησαν  αυτά τα συγκλονιστικά γεγονότα; Μόνο η Τέχνη μπορεί να μεταδώσει τη συγκίνηση του βιώματος που ο χρόνος – καταλύτης το διαβρώνει ώστε να ξεχαστεί. Κι εδώ ακριβώς έγκειται η αξία της τέχνης , αφού μόνο αυτή μετουσιώνει το βίωμα σε λογοτεχνία, σε τραγούδι, σε κινηματογράφο, σε ζωγραφιά, σε μουσική, σε ποίηση για να μη λησμονηθεί απ’ τις επερχόμενες γενιές!
       Η ανάμνηση είναι ένα προσωπικό συναίσθημα, που εξαφανίζεται μαζί με τον άνθρωπο που το έζησε, ενώ η Τέχνη είναι η ζωντανή μνήμη της ανθρωπότητας, που διασώζει την ουσία της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης σε αντίθεση με την επιστήμη της ιστορίας, που καταγράφει την πορεία της ανθρωπότητας στο χρόνο με την ακρίβεια βέβαια του ψυχρού ορθολογισμού, εξορίζοντας όμως το συναίσθημα! 

                                                                                 Σούλη Αγγελική
                                                                                 Ζάκυνθος, καλοκαίρι 2005
Υ.Γ.
Ο σκηνοθέτης Αλαίν Ρεναί είναι ένας από τους εκπροσώπους του γαλλικού κινηματογραφικού ρεύματος, του «Νέου Κύματος», γνωστού ως Nouvelle Vague, που έδωσε έμφαση στο πλάνο και στο μοντάζ, υποβαθμίζοντας τους διαλόγους με τη μορφή των ερωταποκρίσεων, τις οποίες θεωρούσε ως δεκανίκια της εικόνας και αναβαθμίζοντας τον ουσιαστικό διάλογο. Στο ρεύμα αυτό ανήκει ο Γκοντάρ, ο Τρυφό, ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος κι άλλοι.                                                                                               

Σκηνές από το βίο του Μάξιμου του Γραικού, Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, εκδ. εφημερ.Βήμα


Στο Πριγκιπάτο της Μόσχας στα 1518 μ.Χ. –μόλις 65 χρόνια μετά την Άλωση της Κων/λης- καταφθάνει ο Μάξιμος, ο επονομαζόμενος ο Γραικός, μοναχός και λόγιος απ’ το Άγιο Όρος, προσκεκλημένος απ’ τον πρίγκιπα Βασίλειο Γ! για να επιβλέψει τη διόρθωση των ιερών εκκλησιαστικών βιβλίων των Ρώσων.
Tην προσωπικότητα του Μάξιμου του Γραικού (1470-1556) επιλέγει ο συγγραφέας Μήτσος Αλεξανδρόπουλος (1924-2008) να ιστορήσει, διότι κατά την προσωπική μου γνώμη, αισθάνεται πολύ αλληλέγγυος μαζί της, αν και τους χωρίζουν σχεδόν 500 χρόνια. Είναι κι οι δυο Έλληνες που βρέθηκαν –για διάφορους λόγους ο καθένας- να ζουν στη μακρινή Μόσχα για πάρα πολλά χρόνια, τα πιο δημιουργικά της ζωής τους και ν’ ασχολούνται κι οι δυο με τα Γράμματα. Ο Μάξιμος μεταφράζοντας ελληνικά κείμενα στα ρώσικα και γράφοντας πλήθος επιστολών ενώ ο συγγραφέας Μ. Αλεξανδρόπουλος μεταφράζοντας κι ερμηνεύοντας τη ρώσικη λογοτεχνία[2] στα ελληνικά γράφοντας διάφορες μελέτες, όταν βρέθηκε -μετά τα δραματικά γεγονότα που συνέβησαν στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1940- ως πολιτικός πρόσφυγας[3] στη Ρωσία, εργαζόμενος στο Λογοτεχνικό Ινστιτούτο[4] της Μόσχας. Και για τους δυο είχε απαγορευτεί η επιστροφή στην πατρίδα για πολλά χρόνια, μόνο που ο Μ. Αλεξανδρόπουλος πρόφτασε να επιστρέψει   και να πεθάνει  στην  Ελλάδα, ενώ  ο   Μάξιμος πέθανε στην ξενιτιά με τη νοσταλγία της πατρίδας του να τον κατατρύχει.    Βέβαια ο στόχος του συγγραφέα –όπως δηλώνεται στο Σημείωμα της Α! έκδοσης του έργου στα ρώσικα- δεν περιορίζεται στη μυθιστορηματική βιογραφία του Μάξιμου Γραικού αλλά φιλοδοξεί να ζωντανέψει «τον άνθρωπο και την εποχή του […] και συγκεκριμένα το δημιουργικό πυρετό που ζούσε τότε η Ρωσία […] που η παλιά τάξη αποσυρόταν απ’ το ιστορικό προσκήνιο και στη θέση της ερχόταν ένας καινούργιος κόσμος». Αυτά που εξιστορούνται στο «Σκηνές απ’ το βίο του Μάξιμου, του Γραικού»  αποτελούν κεφάλαια της ρώσικης ιστορίας, αναφέρει ο συγγραφέας, αλλά σχετίζονται και με την ελληνική ιστορία, αφού ο Μάξιμος, ως φορέας του ελληνικού ορθόδοξου πνεύματος, μεταλαμπαδιάζει αυτό στο νεοσύστατο τότε εθνικό κράτος της Μοσχοβίας.
           Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, ένα άλλο κοινό σημείο του Μάξιμου και του συγγραφέα θα μπορούσε να είναι ότι κι δυο βίωσαν στη Μόσχα ένα διαφορετικό μετασχηματισμό της ρωσικής κοινωνίας και του κράτους. Η στημένη δίκη του Μάξιμου ίσως θύμιζε στον Αλεξανδρόπουλο τις στημένες δίκες επί Στάλιν, χάριν του Σοβιετικού μετασχηματισμού της ρωσικής κοινωνίας. Πως λοιπόν να μη συγκινηθεί ο συγγραφέας απ’ τη σεβάσμια μορφή του Μάξιμου, που όπως κι αυτός, βρέθηκαν  κι δυο μέσα στη δίνη των ιστορικών-πολιτικών γεγονότων της εποχής τους, τα οποία σημάδεψαν τη ζωή τους;

     Το Βυζάντιο λοιπόν στα πλαίσια της βυζαντινής διπλωματίας του, είχε ήδη εκχριστιανίσει τα ρωσικά φύλα απ’ την εποχή της εμφάνισης τους στην περιοχή του Κιέβου, κατά τον 9ο και 10ο αιώνα μ.Χ. επί ηγεμονίας της Όλγας πρώτα και του Βλαδίμηρου αργότερα, ο οποίος γι’ αυτό ακριβώς το λόγο είχε νυμφευτεί τη βυζαντινή πριγκίπισσα Άννα, αδελφή του αυτοκράτορα Βασιλείου Β!Βουλγαροκτόνου. Μετά την ίδρυση της Μόσχας (1156 μ.Χ.) και την πτώση της Κων/λης (1453 μ.Χ.) εμφανίζεται η θεωρία της Μόσχας ως τρίτης Ρώμης δηλ. ως της μόνης και τελευταίας πρωτεύουσας του χριστιανισμού. Με την πολιτικοθρησκευτική αυτή θεωρία το ισχυρό τώρα πια ρωσικό κράτος της Μόσχας προσπαθεί να παρουσιαστεί ως συνεχιστής της Βυζαντινής κληρονομιάς και να επιβληθεί στους άλλους χριστιανικούς λαούς. Έχει ανάγκη λοιπόν να μεταφραστούν στη ρώσικη γλώσσα πολλά ιερά βιβλία των πατέρων της Εκκλησίας και να διευκρινιστούν τα ασαφή σημεία των κειμένων τους. Ζητούν λοιπόν απ’ την ξακουστή μονή του Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους έναν ικανό μοναχό να επιβλέψει το έργο αυτό.
          Τελικά στέλνεται ο Μάξιμος, κατά κόσμο Μιχαήλ Τριβώλης, που είχε γεννηθεί στην Άρτα, γύρω στα 1470. Ο Μάξιμος, αφού σπούδασε στην Κέρκυρα και Ιταλία, εργάστηκε στις ιταλικές πόλεις τον καιρό της Αναγέννησης μεταφράζοντας αρχαία χειρόγραφα και τυπώνοντας εκεί τα πρώτα ελληνικά βιβλία. Βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γραμματείας, πολύγλωσσος, πνεύμα ανήσυχο, γοητεύεται από τον Ιερώνυμο Σαβαναρόλα[1] εγκαταλείπει τα εγκόσμια, ενδύεται το μοναχικό σχήμα και μονάζει σ’ ένα μοναστήρι καθολικών. Απογοητεύεται όμως, ξαναφορά το λαϊκό ένδυμα αλλά τον επόμενο χρόνο ενδύεται ξανά το μοναχικό σχήμα κι αποφασίζει να μονάσει οριστικά στην ορθόδοξη μονή του Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους, αναζητώντας εκεί τη βαθύτερη αλήθεια που θα έδινε νόημα στη ζωή του. Η μοίρα όμως θέλησε να ζήσει στη Ρωσία, τα τελευταία 40 χρόνια της ζωής του, στην αρχή ως τιμώμενο πρόσωπο αλλά αργότερα ως διωκόμενο από τη θρησκευτική και κοσμική εξουσία.



Ο Μεγάλος Αμπάι, Μιχάλης Μοδινός, εκδ. Καστανιώτη, 2006

Ο  Μιχ. Μοδινός με το νέο βιβλίο του «ο Μεγάλος Αμπάι» μας χάρισε το ωραίο ταξίδι προς τις πηγές του Νείλου, του Μεγάλου Αμπάι, όπως αποκαλείται στην τοπική αιθιοπική διάλεκτο ο ποταμός–πηγή του Νείλου, που πηγάζει από τη λίμνη Τάνα,  η οποία βρίσκεται πάνω στα πανύψηλα βουνά της Αιθιοπίας. Για τον Τζέιμς Μπρους, τον αρχηγό της εξερευνητικής ομάδας, στόχος του ταξιδιού ήταν η ανακάλυψη των πηγών του Νείλου, κάτι που δεν το είχαν επιτύχει στο παρελθόν, ούτε ο Καμβύσης, ούτε ο Μέγας Αλέξανδρος, ούτε ο Ιούλιος Καίσαρ. Για το Γραικό Στρατή Ταταράκη, συνοδοιπόρο του Μπρους, στόχος ήταν η πορεία προς τις πηγές του Νείλου, η οποία τόσες εμπειρίες και βιώματα  του χάρισε!
        Ο συγγραφέας, Μ. Μοδινός, ένας απ’ τους πρώτους οικολόγους  στην Ελλάδα –όταν η οικολογία ήταν άγνωστη ακόμα στο ευρύ κοινό- καταθέτει την ψυχή του μετουσιώνοντας σε λογοτεχνία βιώματα κι εμπειρίες απ’ τα ταξίδια του στη Μαύρη Ήπειρο! Ένας Ευρωπαίος, παιδί του Διαφωτισμού αλλά με ρίζες που ακουμπούν και στην Ανατολή, ο Στρατής Ταταράκης, ο κεντρικός ήρωας, το alter ego του συγγραφέα, στέκει εκστατικός μπροστά στο διαφορετικό και προσπαθεί να κατανοήσει τον «πρωτόγονο πολιτισμό» των αφρικάνικων φυλών απαλλαγμένος από τα δυτικά στερεότυπα. Τελικά ο «Μεγάλος Αμπάι» είναι ένα ταξίδι στο γεωγραφικό χώρο, στον ιστορικό χρόνο, ένα ταξίδι οικολογικό κι ανθρωπολογικό, στο οποίο έρχονται αντιμέτωπες δυο διαφορετικές  νοοτροπίες και στάσεις ζωής, η ορθολογιστική του δυτικού πολιτισμού και η περισσότερο αισθησιοκρατική  του ανατολίτικου πολιτισμού.