Το ιστολόγιο της Αγγελικής Π. Σούλη

Η καταγραφή των αναγνώσεων αυτών ξεκίνησε από την επιθυμία μου να μην ξεχασθούν ιδέες και συναισθήματα που κάποτε με είχαν συγκινήσει.
Γράφοντας συνειδητοποίησα ότι ο χρόνος που αφιέρωνα στην ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση του έργου, μου χάριζε ένα αίσθημα δημιουργίας.
Η επαγγελματική μου απασχόληση (φιλόλογος) μου έδωσε τα κίνητρα και τα μέσα για αυτές τις αναγνώσεις. Κι έτσι με συνεπήρε το ταξίδι της ανάγνωσης και της γραφής!
Κι ανοίχτηκε μπροστά μου ένας ολόκληρος κόσμος, σχεδόν ανεξερεύνητος,της δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής.
"Η ανάγνωση δεν μπορεί να είναι ούτε μία ούτε άπειρες" όπως τονίζει ο Ουμπέρτο Έκο, αφού η υποκειμενική ερμηνεία του γράφοντος πρέπει να δένει με τους περιορισμούς που θέτει το κείμενο.

Και μια διευκρίνιση:
Καμμιά ανάγνωση δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ίδιο το βιβλίο αλλά μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο ανάμεσα στον αναγνώστη και στο βιβλίο φωτίζοντας το, κάνοντας το πιο κατανοητό και καλλιεργώντας συγχρόνως τη φιλαναγνωσία.



Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2013

«Μικρά Αγγλία» Ιωάννα Καρυστιάνη, εκδ. Καστανιώτη



Η  Ιωάννα  Καρυστιάνη μας  εντυπωσίασε για άλλη μια φορά, όχι πια απ’ τις συνελεύσεις μέσα στο κτήριο της  Νομικής  κατά τη διάρκεια του φοιτητικού κινήματος κατά της Χούντας το 1973, αλλά τώρα μέσα απ’ τις σελίδες του πρώτου μυθιστορήματος της «Μικρά  Αγγλία» που εκδόθηκε το 1997. Μέσα από το βιβλίο αυτό η συγγραφέας καταφέρνει  να ζωντανέψει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη  τους πλόες των ναυτικών της Άνδρου ανά την υφήλιο, τον πλουν  της  ζωής κάποιων ανθρώπων γενικότερα και τον πλουν ενός βουβού κι απελπισμένου έρωτα μέσα στην κλειστή  και συντηρητική κοινωνία της Άνδρου στις αρχές του 20ου αιώνα.                                         
Πιο  συγκεκριμένα  η συγγραφέας αναπλάθει την εποχή  και την κοινωνία  της Άνδρου, το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, όταν αυτό το μικρό κυκλαδίτικο νησί του Αιγαίου στέριωνε  τη ναυτιλιακή του δράση ανά την υφήλιο. Με την πένα της ζωγραφίζει αφενός  το  φυσικό τοπίο του νησιού  με τη μεσογειακή του βλάστηση  και αφετέρου το κοινωνικό  περιβάλλον της πόλης με τα  αρχοντόσπιτα  του και τη ζεστή καρδιά των λίγων κατοίκων του. Απ’ όποιο σημείο του νησιού  κι αν σταθεί ο Ανδριώτης αγναντεύει τη θάλασσα  που  χει  στην καρδιά του και τον έχει κυριεύσει. Τα ηθογραφικά στοιχεία  εμπλουτίζονται με τα  ψυχογραφικά και τα κοινωνικά και ο ρεαλισμός χρωματίζεται με πινελιές λυρισμού αναδεικνύοντας έτσι τη ζωή σε όλο της το μεγαλείο. Δυόμισι  χιλιάδες  ψυχές ήταν όλοι κι όλοι οι Ανδριώτες τότε που κατάφεραν  να διακριθούν στην παγκόσμια  ναυτιλία!  Γι αυτό ονόμασαν το νησί τους «Μικρά Αγγλία» χαριτολογώντας.

Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2013

"Ακυβέρνητες Πολιτείες": 3. Η Νυχτερίδα, Στρατή Τσίρκα


Εκεί που τελειώνει το Δέλτα του Νείλου στη δυτική πλευρά του και που αρχίζει ο μεγάλος κόλπος, είναι κτισμένη η πόλη της Αλεξάνδρειας έχοντας μπροστά της την ανοιχτή Μεσόγειο! Η τεράστια παραλία της σε μήκος σηματοδοτείται δυτικά από το νησί Φάρος σε πολύ μικρή απόσταση από την ακτή, το οποίο με το μήκος του «φράζει» τμήμα της παραλίας. Πάνω του δεσπόζει το φρούριο που έκτισε το 15ο  αιώνα ο σουλτάνος Κάϊτ μπέης στη θέση του αρχαίου φάρου. Ανατολικότερα η παραλία σηματοδοτείται από το ακρωτήρι Σιλσίλα που λειτουργεί ως ένας φυσικός λιμενοβραχίονας. Το νησί και το ακρωτήρι οριοθετούν και τα δυο μαζί το μεγάλο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, το αποκαλούμενο Ανατολικό. Μια μεγάλη παραλιακή λεωφόρος, η ονομαζόμενη Κορνίς, διατρέχει την ακτή. Προπολεμικά στην αμμώδη παραλία της, κάτω από τη λεωφόρο Κορνίς είχαν ανοίξει πλαζ για τους λουόμενους : η αριστοκρατική του Σαν Στέφανο με μια σειρά μικρές καμπίνες με φανταχτερά χρώματα, σεζ-λογκ και μεταξωτά ομπρελίνα που κρατούσαν οι λουόμενοι για να μη λιάζονται, πιο πέρα η πλαζ Λωράν με καμιά δεκαριά παράγκες αμπογιάτιστες, πιο πέρα η πλαζ Μπω –Ριβάζ με το ομώνυμο ξενοδοχείο για νιόπαντρους. Πιο πέρα στον κάβο του Παλαί, όπου τελειώνει η παραλία, βρίσκονταν τα μπάνια του Πετρού, «ένα σύμπλεγμα από ξύλινες παράγκες και ταρατσούλες, στηριγμένο πάνω σε μαδέρια που κάτω τους τρέχουν τα νερά και σπάνε τα κύματα όταν η θάλασσα είναι ταραγμένη».
Ενδότερα την πόλη διασχίζει η λεωφόρος Αμπουκίρ, που συναντά κάθετα την Κορνίς, και πλήθος άλλων δρόμων που διασταυρώνονται αφήνοντας χώρο για την πολυσύχναστη αγορά της Κλεοπάτρας με τα μπακάλικα, τα καπνοπωλεία, τα καφενεία της. Κυβερνητικά κτήρια, νοσοκομεία μεταξύ των οποίων το Ελληνικό, το Ισραηλιτικό για τις  διάφορες παροικίες  που ζούσαν τότε εκεί, καθεδρικοί ναοί για τους θρησκευόμενους Έλληνες, Ιταλούς, Μαλτέζους, Άγγλους, Γάλλους...και συνοικίες όπως το Καρτιέ Γκρέκ για τους πλούσιους Ελληνες, συμπλήρωναν την εικόνα αυτής της πολυπολιτισμικής πόλης λίγο πριν τα μέσα του 20ου αιώνα. Οι μεγάλες μάζες των Αιγυπτίων κατοικούσαν στις φτωχοσυνοικίες, βεδουίνοι οι περισσότεροι. Μια σιδηροδρομική γραμμή, ένωνε την Αλεξάνδρεια με το Κάϊρο -που ήταν κτισμένο δίπλα στο Νείλο λίγο πριν αρχίσει το μεγάλο Δέλτα του ποταμού- και η οποία έφτανε στην Αλεξάνδρεια διασχίζοντας την περιοχή Ράμλι με τις φτωχοσυνοικίες του.

Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2013

Ακυβέρνητες Πολιτείες: 1"Λέσχη" 2."Αριάγνη",... Στρατής Τσίρκας, Κέδρος 2012


Κάτω απ' τον γενικό τίτλο «Ακυβέρνητες Πολιτείες» περιλαμβάνονται τρία μυθιστορήματα του Στρατή Τσίρκα που εκδόθηκαν αντίστοιχα «Η Λέσχη» 1961, «Αριάγνη» 1962 και «Η Νυχτερίδα» 1965. Μια τριλογία λοιπόν μυθιστορημάτων που αναφέρονται και σε μια τριλογία θεμάτων (Ιστορία, πολιτική, έρωτας), σε μια τριλογία πόλεων (Ιεροσόλυμα, Κάϊρο, Αλεξάνδρεια, σε μια τριλογία λαών (Έλληνες, Ευρωπαίοι-Εγγλέζοι, Αιγύπτιοι) γραμμένων όλων αυτών σε μια τριλογία αφηγηματικών προσώπων (α! πρόσωπο, β! ενικό, γ! πρόσωπο). Πιο συγκεκριμένα ο αφηγηματικός χρόνος και των τριών μυθιστορημάτων περιστρέφεται κυρίως γύρω απ' τα δραματικά γεγονότα του Β! Παγκοσμίου Πολέμου που βίωσαν οι Έλληνες που βρέθηκαν στη Μέση Ανατολή τότε και τα οποία αποτέλεσαν την απαρχή άλλων πιο δραματικών γεγονότων που έζησαν οι Έλληνες μετά την απελευθέρωση τους από τους Γερμανούς! Γεγονότα λίγο πολύ άγνωστα στο ευρύ κοινό, που επέλεξε να απαθανατίσει με τη γραφή του ο Στρατής Τσίρκας (1911-1980) ψευδώνυμο του Γιάννη Χατζηανδρέου, όντας ο ίδιος Αιγυπτιώτης και ζώντας από κοντά τα ιστορικά γεγονότα της εποχής του, που τον σημάδεψαν. Ως μέλος του αριστερού κινήματος στέκεται κριτικά απέναντι σε πρακτικές και πρόσωπα που ανήκαν τόσο στο δεξιό όσο και στον αριστερό πολιτικό χώρο της εποχής του. Προβληματίζεται επίσης γύρω από το δίλημμα (πολιτική) Δράση ή Τέχνη, το οποίο παρουσιάζεται στη «Αριάγνη» και στη "Νυχτερίδα". Με τη γραφή του ο Τσίρκας ζωντανεύει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη την Ιερουσαλήμ, το Κάϊρο και την Αλεξάνδρεια μέ το φυσικό και κοινωνικό τους περιβάλλον μεταδίδοντας μας όλη εκείνη την ιδιαίτερα χρωματισμένη ατμόσφαιρα των πόλεων αυτών της Μέσης Ανατολής, οι οποίες είχαν καταντήσει ακυβέρνητες πολιτείες κατά τη διάρκεια του πολέμου λόγω των πολλών εξουσιών που υπήρχαν εκεί τότε και οι οποίες νέμονταν την περιοχή. Τίτλος παρμένος από το ποίημα «ο Στρατής ο Θαλασσινός στη Νεκρά θάλασσα» του Σεφέρη, «Ιερουσαλήμ, ακυβέρνητη πολιτεία/ Ιερουσαλήμ, πολιτεία της προσφυγιάς», όταν κι οι δυο βρέθηκαν εκεί ως πρόσφυγες εγκαταλείποντας το Κάϊρο που κινδύνευε. Ο Σεφέρης  ήταν επικεφαλής του Γραφείου Τύπου της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης.  

Σάββατο, 22 Ιουνίου 2013

"Η Φόνισσα" Αλ. Παπαδιαμάντης


Η νεο-ελληνική πεζογραφία μας ξεκινά προς τα τέλη του 19ου αιώνα και ένας από τους βασικούς θεμελιωτές της είναι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης(1851-1911), ο οποίος απεικoνίζει με την πένα του τη ζωή μέσα στην ελληνική ύπαιθρο και στις φτωχογειτονιές της Αθήνας. Στα διηγήματα του περικλείει ατόφια τη νεοελληνική κοινωνία, προτού αυτή μπει στο αστικό στάδιο ανάπτυξης της κι αρχίζει να επηρεάζεται από ευρωπαϊκά πρότυπα. Το έργο του το κατέταξαν στη λεγόμενη ηθογραφία αλλά αυτό την ξεπερνά, αφού ο μεγάλος Σκιαθίτης συγγραφέας προχωρά επιπλέον στην  ψυχολογική εμβάθυνση των ηρώων του και σε κοινωνικούς προβληματισμούς. Ακόμα το γνήσιο θρησκευτικό συναίσθημα του, η φυσιολατρεία του κι αυτή η τελείως προσωπική γραφή του που αναμιγνύει στοιχεία της καθαρεύουσας και της δημοτικής– δείγματα οι αξεπέραστες λυρικές περιγραφές του- κάνουν το έργο του ορόσημο για τη λογοτεχνία μας, ως γνήσιος εκφραστής της νεοελληνικής ψυχής.

Ένα από τα πιο γνωστά του έργα είναι η «Φόνισσα» γραμμένο το 1903, με υπότιτλο κοινωνικό μυθιστόρημα. Ο Παπαδιαμάντης με τη νουβέλα αυτή δεν αποτυπώνει μόνο το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον της ελληνικής υπαίθρου μέσα στο οποίο έζησε η ηρωίδα του η Φραγκογιαννού αλλά προσπαθεί να αλλάξει  τις καθιερωμένες αντιλήψεις γύρω από το έγκλημα που επικρατούσαν μέχρι τότε. Το άκουσμα και μόνο του χαρακτηρισμού «φόνισσα», που αποτελεί και τον τίτλο του έργου, προκαλούσε και προκαλεί ακόμα τον αποτροπιασμό της κοινής γνώμης. Ο Παπαδιαμάντης λοιπόν τολμά να φωτίσει και να εμβαθύνει στα αίτια εγκλήματος προσδίδοντας του διαστάσεις κοινωνικές, ψυχολογικές και ηθικές. Για κάθε  έγκλημα ευθύνεται σίγουρα το άτομο που το διαπράττει αλλά υπάρχουν και άλλα αίτια που το εξωθούν  σ’ αυτό. Ο Παπαδιαμάντης καταγράφει λοιπόν με κατανόηση και συμπόνια τα όσα συμβαίνουν γύρω του χωρίς όμως να μπορεί να δώσει άφεση αμαρτιών στον εγκληματία. Σε μια εποχή  που μόλις στην Ευρώπη  αρχίζουν να συνειδητοποιούνται τα κοινωνικά αίτια  του εγκλήματος, που στη Ρωσία λίγο ενωρίτερα  είχε γράφει ψυχολογικό  μυθιστόρημα ο Ντοστογιέφσκι  το « Έγκλημα και Τιμωρία», το οποίο είχε μεταφράσει ο Παπαδιαμάντης και  μισό  αιώνα προτού  η Σιμόν  ντε Μπωβουάρ  με το «Δεύτερο Φύλο» ξεσκεπάσει  τη γυναικεία σκλαβιά, ο Έλληνας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης συλλαμβάνει και αποτυπώνει στο  μυθιστόρημά του «Φόνισσα» τα βαθύτερα αίτια, που  μπορούν να  οδηγήσουν μια καταπιεσμένη, λόγω του φύλου της, γυναίκα  στο έγκλημα.

Κυριακή, 12 Μαΐου 2013

"Παλιοί Λογαριασμοί", Γρ. Αζαριάδης (Αστυνομικό μυθιστόρημα), εκδ. Γαβριηλίδης 2012


  Το αστυνομικό μυθιστόρημα τις τελευταίες δεκαετίες φαίνεται να έχει περάσει από το περιθώριο της λογοτεχνίας στη σοβαρή λογοτεχνία. Η εξιχνίαση του εγκλήματος από έναν ευφυή ντετέκτιβ –που κυριαρχούσε στα πρώτα αστυνομικά μυθιστορήματα- τώρα γίνεται το πρόσχημα για να ασκηθεί κοινωνική κριτική, να καταγγελθούν η διαφθορά και η διαπλοκή του συστήματος, να περιγραφούν οι αποχρώσεις της παραβατικότητας, να αναζητηθούν τα αίτια του εγκλήματος και τα κίνητρα του εγκληματία στο κοινωνικό περιβάλλον, στο ψυχολογικό του προφίλ, στον ατομικό παραλογισμό. Με άλλα λόγια το αστυνομικό μυθιστόρημα φιλοδοξεί να παρουσιάσει την άλλη όψη της κοινωνίας, τη σκοτεινή, τη ζοφερή, όπου το Κακό φωλιάζει και βρίσκει χίλιους τρόπους να εκδηλωθεί. Άτομα απ’ τον υπόκοσμο ή φαινομενικά φιλήσυχοι πολίτες αλλά με ψυχολογικά κι υπαρξιακά αδιέξοδα που τους πνίγουν καθημερινά, ή άτομα υπεράνω υποψίας από την ανώτερη τάξη με το πάθος του χρήματος και της εξουσίας είναι συνήθως οι αντι-ήρωες των μυθιστορημάτων αυτών. Το αστυνομικό μυθιστόρημα στα 150 σχεδόν χρόνια παρουσίας του έπλασε αξεπέραστους τύπους αστυνομικών ηρώων, όπως τον Σέρλοκ Χόλμς του Ντόυλ, τον Φίλιπ Μάρλοου του Τσάντλερ, τον Πουαρό της Άγκαθα Κρίστι, τον επιθεωρητή Μαιγκρέ του Ζορζ Σιμενόν, τον αστυνόμο  Μπέκα του δικού μας Γιάννη Μαρή κι άλλους.
Ο Γρηγόρης Αζαριάδης στο πρώτο του μυθιστόρημα «Παλιοί Λογαριασμοί», που ανήκει στο αστυνομικό μυθιστόρημα, θέμα του είναι η εξιχνίαση μιας σειράς δολοφονιών, οι οποίες μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Όλα τα θύματα ανήκουν στη μεγαλοαστική τάξη, είναι πανίσχυροι παράγοντες του τόπου, ο τρόπος εκτέλεσης τους είναι πανομοιότυπος με μια σφαίρα στην καρδιά από 22άρι όπλο κι ο δολοφόνος έχει φροντίσει να μην αφήσει κανένα ίχνος που θα μαρτυρούσε την ταυτότητα του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι δολοφονίες αυτές συνδέονται μεταξύ τους. Τι κοινό τις συνδέει όμως και ποιος μπορεί να είναι ο δολοφόνος; Ο συγγραφέας Αζαριάδης με το έργο αυτό καταγγέλλει τη διαφθορά και τη διαπλοκή του πολιτικοοικονομικού συστήματος στη χώρα μας, μιλάει για το πελατειακό σύστημα που άνθησε στη μεταπολίτευση και αναφέρεται στους προδότες από τη γενιά του, την επονομαζόμενη του Πολυτεχνείου και στις ευθύνες που τους βαραίνουν για την κατάντια της χώρας μας. οι επιρροές από το γαλλικό αστυνομικό μυθιστόρημα που αναζήτησε το έγκλημα με πολιτικά κίνητρα, είναι φανερές στο έργο του Αζαριάδη.

Παρασκευή, 29 Μαρτίου 2013

"Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος", Άλντους Χάξλεϋ


Η επιστήμη κι ο ρόλος της στη ζωή του ανθρώπου -καθώς αυτή περνούσε από τη θεωρία στις εφαρμογές κατά τον 19ον αιώνα- ενέπνευσε πολλούς συγγραφείς έργων επιστημονικής φαντασίας. Οι πρώτοι συγγραφείς τέτοιων έργων έγραψαν άλλοι για να εξοικειώσουν το κοινό με τα νέα επιστημονικά επιτεύγματα της εποχής που βελτίωναν την καθημερινή ζωή δίνοντας αισιόδοξα σενάρια για το μέλλον της ανθρωπότητας π.χ Ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες του Ιούλιου Βερν κι άλλοι θέλησαν να τονίσουν τους κινδύνους από την κακή χρήση της π.χ Φρανκεστάιν της Μάιρης Σέλλευ παρουσιάζοντας απαισιόδοξα σενάρια για το μέλλον. Η κάθε περίπτωση εκφράζει βέβαια τη δική της αλήθεια, αφού η επιστήμη μπορεί να αποβεί ωφέλιμη ή καταστρεπτική για την ανθρωπότητα ανάλογα τη χρήση της. Τελικά όλα εξαρτώνται από τον άνθρωπο, αφού «με το μαχαίρι μπορεί να κόψει ψωμί ή να σκοτώσει»! Έκτοτε γράφτηκαν πάρα πολλά έργα, αρκετά από τα οποία ξέφυγαν του αρχικού σκοπού θέλοντας πιο πολύ να εντυπωσιάσουν με τα παράδοξα και τον τρόμο που παρουσίαζαν.
 Στο βιβλίο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, έκδοση 1932, του Άγγλου συγγραφέα Άλντους Χάξλεϋ (1894-1963) παρουσιάζεται ένα εφιαλτικό λοιπόν σενάριο για το μέλλον της ανθρωπότητας από την κακή χρήση της επιστήμης και δη τη Βιολογίας από μια ολοκληρωτική εξουσία που θέλει να ελέγχει όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού βίου. Ο συγγραφέας καταγόμενος από οικογένεια διάσημων βιολόγων –θείος του πήρε βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας κι Ιατρικής το 1965- και λογοτεχνών, εστιάζει το θέμα του στις βιολογικές-σωματικές και πνευματικές αλλαγές που απειλούν τον άνθρωπο, αρκετές δεκαετίες πριν εμφανιστούν οι όροι γενετική, κλωνοποίηση, μεταλλαγμένα, παγκοσμιοποίηση στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Ζώντας τις ανατρεπτικές αλλαγές που έφερνε η νέα βιομηχανική εποχή και τον κίνδυνο των ολοκληρωτικών καθεστώτων που απειλούσαν την Ευρώπη και τη νεοεμφανιζόμενη τότε Σοβιετική Ένωση με το βιβλίο αυτό κρούει τον κώδωνα κινδύνου.
Στην εισαγωγή του βιβλίου του, που προτάσσεται της έκδοσης του 1946 -ένα χρόνο μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα- αναφέρει ότι αποσιώπησε τον εφιάλτη των πυρηνικών διότι ήθελε να τονίσει πολύ τον κίνδυνο απ’ τις εφαρμογές της βιολογίας πάνω στον άνθρωπο. Στην ίδια εισαγωγή αναφέρει ότι αυτός ο πιθανός τρόμος για την ανθρωπότητα μπορεί να έλθει πολύ νωρίτερα απ’ όσο πίστευε όταν έγραφε το έργο δηλαδή μόνο έναν αιώνα μετά, παρόλο που μέσα στο βιβλίο του τον τοποθετεί έξι αιώνες αργότερα.
Ο τίτλος του έργου Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, φράση παρμένη από στην Τρικυμία  του Σαίξπηρ, δεν δίνεται με το νόημα «πόση πανέμορφη είναι η ανθρωπότητα» που της έδινε η ηρωίδα Μιράντα, όταν την αναφωνούσε, αλλά χρησιμοποιείται ειρωνικά για να τονίσει ακριβώς το αντίθετο για το νέο κόσμο που έχει διαμορφωθεί το έτος 632 μ.Φ.

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013

"Ουδέν νεότερον από το Δυτικό Μέτωπο", Έριχ Μαρία Ρεμάρκ

                             
Α! Λογοκρισία και αντιπολεμικό μυθιστόρημα
Το μυθιστόρημα «Ουδέν νεότερον από το Δυτικό Μέτωπο» τάραξε τα νερά της λογοτεχνίας για το αντιπολεμικό του πνεύμα, όταν εκδόθηκε το 1929, με αποτέλεσμα να απαγορευτεί η κυκλοφορία του και να καεί από τους Ναζί, διότι η αντιηρωϊκή ματιά του απλού στρατιώτη, η ειρηνιστική του διάθεση και η καταγγελία του πολέμου ερχόταν σε αντίθεση με τα ιμπεριαλιστικά σχέδια της ευρωπαϊκής κυριαρχίας κι όχι μόνο των Ναζί του Γ! Ράϊχ! Το βιβλίο όμως γνώρισε διεθνή επιτυχία, μεταφράστηκε σε 25 γλώσσες, το 1930 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο κι επηρέασε δεκάδες συγγραφείς σ’ άλλες χώρες, ώστε να αναπτυχθεί η λεγόμενη αντιπολεμική λογοτεχνία.
Το βιβλίο παρουσίαζε τον πόλεμο από μια νέα οπτική σκοπιά την αντιπολεμική, που ήταν διαφορετική από την λεγόμενη επική ή ηρωϊκή σκοπιά,  με την οποία παρουσιαζόταν ο πόλεμος από την εποχή του Ομήρου ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Το αντιπολεμικό μυθιστόρημα εστιάζει στα δεινά που επιφέρει ο πόλεμος στους στρατιώτες και στον απλό λαό ανεξάρτητα από ποια πλευρά βρίσκεται ο καθένας, είτε του νικητή είτε του ηττημένου. Βέβαια αντιπολεμικές φωνές υπήρχαν σε όλα τα επικά έργα αλλά αυτές ήταν μεμονωμένες κι αδύναμες αλλά τώρα γίνονται κυρίαρχες αφού αποδομείται ο ηρωϊσμός, έστω όπως τον ξέραμε. Και ο Α! Παγκόσμιος πόλεμος (1914-1918) λόγω των ιδιαιτεροτήτων του συνέβαλε να γίνει συνείδηση μαζικά το αντιπολεμικό πνεύμα στη γενιά που πολέμησε σ’ αυτόν και να καταγγελθεί ο πόλεμος ως "μαζικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας"
Το μυθιστόρημα αυτό δεν προβάλλει κανένα ηρωϊκό κατόρθωμα των στρατιωτών αλλά δείχνει με μια ρεαλιστική γραφή που συχνά γίνεται εφιαλτική όλη την ιδεολογική και ψυχική κατάσταση του στρατιώτη-πολεμιστή από τη στιγμή της στρατολόγησης του ως το τέλος του πολέμου. Υπάρχει έντονος σκεπτικισμός για τα ιδανικά υπεράσπισης της πατρίδας και της ελευθερίας που κάποιοι καπηλεύονται για να τους στείλουν στο πολεμικό Μέτωπο και συνάμα στη δυστυχία και στο θάνατο, ενώ οι ισχυροί της γης ασφαλείς στα μετόπισθεν αποφασίζουν τον πόλεμο για να πλουτίζουν. Επίσης είναι η πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία,   που ένας πόλεμος, όπως ο Α! Παγκόσμιος διεξήχθη με όπλα που κατασκευάστηκαν απ’ την νεοεμφανιζόμενη τότε πολεμική βιομηχανία και τα οποία «αχρήστευαν» τον γνωστό ηρωϊσμό των στρατιωτών στο πεδίο της μάχης, αφού η αναμέτρηση μαζί τους ήταν άνιση! Πώς λοιπόν να μην εκφραστεί αυτή η νέα αντιπολεμική οπτική του πολέμου στη λογοτεχνία, εγκαινιάζοντας κατά τη γνώμη μου το αντιπολεμικό κίνημα που έμελλε να αναπτυχθεί στη συνέχεια καθόλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα κι ιδιαίτερα μετά τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα;